Maccabi Tel Aviv rời Belgrade? Cyprus gõ cửa giữa mùa EuroLeague lưu vong

Một cái bắt tay ở Limassol có thể thay đổi toàn bộ bản đồ sân nhà của EuroLeague mùa giải này. Trong khuôn khổ giải giao hữu Neophytos Chandriotis, Shimon Mizrahi – ông chủ huyền thoại của Maccabi Tel Aviv – không ngồi yên trên khán đài. Ông rời khu vực VIP, tìm đến các quan chức bóng rổ Cyprus, và sau đó CyprusBasket đưa tin Maccabi đã có yêu cầu chính thức với Cộng hòa Cyprus để đổi sân nhà. Đội bóng Israel đã dùng Belgrade làm nơi trú ẩn ở mùa trước, ngoại trừ giai đoạn EuroLeague mở cửa cho các đội Israel trở về thi đấu tại Tel Aviv. Mùa này, Oded Kattash và học trò lại chuẩn bị sống trong vali. CyprusBasket cho biết Cộng hòa Cyprus đang nhìn nhận đề nghị của Maccabi một cách tích cực. Hai nhà thi đấu được cân nhắc là Spyros Kyprianou ở Limassol và Tassos Papadopoulos ở Nicosia. Trận sân nhà đầu tiên của Maccabi là cuộc tiếp đón Besiktas vào ngày 30/9. Cho tới lúc này, EuroLeague vẫn coi Belgrade là địa điểm chính thức của trận đấu đó. Khoảng thời gian giữa tin đồn và xác nhận rất ngắn, nhưng nó đủ để làm lộ ra bức tranh phức tạp mà bất kỳ đội bóng Israel nào cũng phải đối mặt. Maccabi Tel Aviv là một trong những cái tên giàu truyền thống nhất bóng rổ châu Âu. Họ từng vô địch EuroLeague tới sáu lần, sở hữu màu áo vàng, xanh đặc trưng và một bản sắc gắn chặt với những đêm thi đấu nghẹt thở tại Tel Aviv. Nhưng từ khi tình hình an ninh ở Trung Đông trở nên bất ổn, Maccabi buộc phải xem bản đồ châu Âu như một cuốn sổ tay khách sạn. Belgrade nổi lên như một lựa chọn nhờ sự ủng hộ của người hâm mộ Serbia, hệ thống hậu cần quen thuộc và vị trí trung tâm. Maccabi đã chơi nhiều trận đêm ở nhà thi đấu lớn tại Belgrade với cảm giác sân nhà nhờ khán giả bản địa yêu bóng rổ. Nhưng mùa giải mới bắt đầu bằng một băn khoăn lớn: ở đâu mới là nhà? Nếu nhìn bản đồ, Cyprus có vẻ là một sự trở về gần gũi. Tel Aviv đến Larnaca chỉ hơn một giờ bay, và cộng đồng người Israel đến Cyprus quanh năm để kinh doanh, du lịch, nghỉ dưỡng. Với những cầu thủ có gia đình ở Israel, Cyprus gần gũi hơn Belgrade rất nhiều. Họ có thể tìm trường học, nhà ở và một nhịp sống ấm áp hơn. Cảm giác sắp được về gần tổ ấm có giá trị tinh thần rất lớn. Nhưng khoảng cách địa lý không giải quyết được mọi bài toán hậu cần mà EuroLeague đặt ra. Limassol và Nicosia không phải những trung tâm giao thông nhộn nhịp của bóng rổ châu Âu. Các đội khách từ Vilnius, Berlin, Monaco, Athens hay Istanbul không phải lúc nào cũng có chuyến bay thẳng. Belgrade từ lâu đã nằm trong mạng lưới đường bay dày đặc ở Balkan; Cyprus lại là một hòn đảo với hai sân bay. Một đội bóng phải bay hai chặng, chờ ba tiếng quá cảnh rồi mới tới khách sạn sẽ không thể chơi với thể trạng tốt nhất. Điều đó vô tình trở thành một lợi thế sân nhà kiểu mới, nhưng cũng có thể biến Maccabi thành đội bóng khiến đối thủ mệt mỏi vì lịch trình. Những chi tiết này không xuất hiện trong bản tin tuyển mộ hay bản hợp đồng, nhưng chúng quyết định thắng thua trong những tuần đấu ba trận. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi ở mùa giải trước, tôi thấy Belgrade không đơn giản là một phương án hậu cần. Nó giúp Maccabi duy trì nhịp thi đấu vì cầu thủ biết mình đang ở đâu. Trong bóng rổ đỉnh cao, thói quen phòng thay đồ, bước chân ra sân, cả vị trí đặt bàn massage trong phòng thể lực cũng tạo ra sự yên tâm. Chuyển sang một thành phố mới giữa lúc giải đấu sắp khởi tranh đồng nghĩa với việc Maccabi phải trả giá bằng thời gian thích nghi. Các huấn luyện viên luôn nói về việc kiểm soát những thứ có thể kiểm soát; sân nhà chính là một trong những yếu tố có thể kiểm soát. Khi sân nhà trở nên vô định, mọi kế hoạch chiến thuật đều bị đặt dưới áp lực. Khán đài là tài sản lớn nhất của một đội bóng. Maccabi có lượng cổ động viên di chuyển khắp châu Âu, nhưng tại Belgrade, họ còn có thêm sự ủng hộ của người Serbia. Tại Cyprus, khán giả địa phương có thể đến vì tò mò, chứ không phải vì tình yêu với Maccabi. Nhà thi đấu Spyros Kyprianou từng vang lên tiếng hát của các cổ động viên bóng rổ Cyprus trong những giải đấu khu vực, nhưng EuroLeague là một cấp độ khác. Một Maccabi thiếu tiếng hát của chính mình sẽ mất đi phần quan trọng nhất của bản sắc. Bóng rổ không chỉ là những pha lên rổ; bóng rổ là âm thanh, là nhịp tim của khán đài, là thứ khiến một đội khách cảm thấy lạc lõng. Về thương mại, việc rời Belgrade cũng tạo ra thách thức. Maccabi đã xây dựng quan hệ đối tác với các nhà cung cấp dịch vụ ở Serbia, từ khách sạn cho tới trung tâm thể thao. Đồng Euro giúp họ dễ tính toán hơn ở Cyprus, nhưng chi phí tổ chức một trận EuroLeague ở Limassol hay Nicosia chưa chắc rẻ hơn Belgrade. Vé xem trận đấu bóng rổ tại Cyprus có thể phải định giá thấp hơn để hút khán giả. Maccabi đang chọn giữa một Belgrade đã được kiểm chứng và một Cyprus chưa ai thử. Nếu Cyprus trở thành nơi trú ẩn mới, đội bóng Israel sẽ phải tính lại cả chiến lược tài trợ, giá vé và quyền truyền hình. Trong bức tranh đó, Maccabi không đơn độc. Hapoel Tel Aviv của Dimitris Itoudis cũng sẽ phải tìm nhà nếu tình hình an ninh chưa thay đổi. Nếu Cộng hòa Cyprus mở cửa cho Maccabi, nhiều khả năng Hapoel cũng sẽ gõ cửa. Điều đó biến Cyprus thành một trung tâm bóng rổ Israel lưu vong. Một mặt, điều này tạo ra một cộng đồng đội bóng Israel tại Cyprus; mặt khác, nó có thể khiến hai đội bóng vốn là kình địch ở Tel Aviv phải chia sẻ một vùng trung lập với những lịch trình chồng chéo. Mùa giải trước, Maccabi từng thắng Hapoel trong trận đấu phân định Siêu cúp Israel, nhưng khoảnh khắc ấy chỉ là một điểm sáng giữa chuỗi ngày bất ổn. Bóng rổ luôn bị chính trị chi phối. Việc Maccabi chọn Cyprus vượt ra ngoài chuyện sân bãi. Cộng hòa Cyprus không được Thổ Nhĩ Kỳ công nhận, và Besiktas là một đội bóng Thổ Nhĩ Kỳ. Nếu trận đấu ngày 30/9 diễn ra tại Limassol hay Nicosia, phía Besiktas sẽ phải đối diện với một bài toán ngoại giao không xuất hiện trong bất kỳ bản kế hoạch chiến thuật nào. EuroLeague có thể phải can thiệp để đảm bảo mọi đội bóng được đối xử công bằng. Đây là lớp phức tạp mà các cổ động viên ngồi trên khán đài không nhìn thấy, nhưng nó có thể định đoạt toàn bộ cuộc chuyển nhà. Ngoài chuyện sân bãi, Maccabi còn phải xử lý vấn đề nhân sự. Theo thông tin từ CyprusBasket, đội bóng Israel đang gặp rào cản trong việc đăng ký cầu thủ Yam Madar cho EuroLeague do khoản nợ liên quan tới Hapoel. Một đội bóng vừa đối mặt với tương lai sân nhà vô định, vừa loay hoay với giấy tờ đăng ký cầu thủ, đó là hình ảnh thu nhỏ của một giai đoạn bất ổn. Trong bóng rổ châu Âu, các đội bóng nói với nhau bằng những bản hợp đồng; nhưng với Maccabi, mỗi bản hợp đồng giờ lại là một câu hỏi về chữ ký, khoản nợ và số phận. Ngược lại với cảm xúc đang dâng lên trong một bộ phận người hâm mộ, tôi cho rằng phương án an toàn nhất vẫn là Belgrade. Belgrade vốn không hoàn hảo, nhưng nó đã được lập trình. Các phóng viên biết tính giờ đi từ khách sạn tới nhà thi đấu; các cầu thủ biết phòng thay đồ rộng hay hẹp; các nhân viên an ninh đã quen mặt từng thành viên ban huấn luyện. Sự quen thuộc này không thể định lượng, nhưng nó chống lại sự xô lệch. Chuyển đến Cyprus lúc này giống như mua một căn nhà mới ngay trước kỳ chuyển nhượng mà không xem xét kỹ nền móng. Điểm mù của ký ức tập thể là hình ảnh biển xanh, kỳ nghỉ và gia đình mà người hâm mộ tưởng tượng về Cyprus. Nhưng các cầu thủ không đến Cyprus để nghỉ dưỡng. Họ đến để thi đấu 40 phút, rồi bay đến Istanbul, Berlin hay Kaunas. Nếu phải di chuyển liên tục trong một lịch trình EuroLeague dày đặc, khoảnh khắc ngắm biển sẽ nhanh chóng bị thay bằng những phiên bay đêm. Quyết định chọn sân nhà phải dựa trên toàn bộ mùa giải, không chỉ dựa trên những ngày tháng bên bờ Địa Trung Hải. Người hâm mộ yêu Maccabi vì trái tim, nhưng ban điều hành cần tính toán bằng cái đầu lạnh. Một mùa giải EuroLeague có những tuần đấu ba trận. Khi đó, chi tiết sân bay trở thành yếu tố chiến thuật. Maccabi cần một đội ngũ phân tích dữ liệu để đánh giá tần suất bay, độ trễ, chênh lệch múi giờ và chất lượng giấc ngủ. Nếu các trận sân nhà nằm rải rác giữa Belgrade và Cyprus, nhịp sinh học của cầu thủ sẽ bị bẻ gãy. Việc nâng cấp hạ tầng truyền hình, ánh sáng, phòng phỏng vấn và khu vực đỗ xe cho các đài truyền hình quốc tế cũng không thể xong trong một tuần. EuroLeague đòi hỏi tiêu chuẩn rất cao, và một nhà thi đấu quen với bóng rổ nội địa Cyprus chưa chắc đã sẵn sàng cho những đêm thứ Năm, thứ Sáu căng thẳng. Maccabi Tel Aviv không phải là đội bóng xa lạ với cảnh lưu lạc. Họ từng thi đấu ở nhiều thành phố châu Âu khác nhau trong những thời điểm khó khăn của lịch sử. Nhưng mỗi lần rời nhà, đội bóng lại đánh mất đi một phần sức mạnh tinh thần. Người hâm mộ vẫn hát trên khán đài, nhưng khoảng cách giữa đội bóng và thành phố Tel Aviv trở nên dài hơn. Trong bóng rổ, lợi thế sân nhà không chỉ là số đông trên khán đài, mà còn là những con đường quen thuộc, những gương mặt quen thuộc và cảm giác được bảo vệ. Khi Maccabi chuyển đến một quốc gia trung lập, họ đánh đổi sự an toàn lấy sự xa lạ. Câu chuyện của Maccabi mùa này không đơn giản chỉ là câu chuyện về Cyprus hay Belgrade. Đó là câu chuyện về một đội bóng đang cố gắng giữ gìn bản sắc khi mọi thứ xung quanh đều dịch chuyển. Shimon Mizrahi, người đã gắn bó với đội bóng nhiều thập kỷ, hiểu rằng một mái nhà không phải là một bản hợp đồng. Một mái nhà là nơi đội bóng không cần giải thích mình là ai. Cyprus có thể cho Maccabi một địa điểm, nhưng chỉ Tel Aviv mới có thể cho Maccabi một quê nhà. Và trong lúc quê nhà chưa an toàn, đội bóng chỉ có thể chọn một nơi tạm bợ. Trận đấu với Besiktas ngày 30/9 sẽ là phép thử. Không cần nhìn tỷ số; hãy nhìn nơi trái bóng lăn. Belgrade có nghĩa là trật tự cũ được kéo dài. Cyprus có nghĩa là một bước ngoặt thực sự. Khi Shimon Mizrahi bước ra khỏi khán đài ở Limassol, ông không tìm kiếm một nhà thi đấu. Ông đang tìm kiếm một mái nhà cho đội bóng vĩ đại nhất Israel giữa một mùa hè vắng lặng. Mùa giải chưa bắt đầu, nhưng những quyết định trong phòng họp kín đã bắt đầu định hình số phận.